Blog: Gratis parkeren? Iemand moet de prijs betalen!

dinsdag 5 april 2016
timer 5 min
Detailhandel Nederland heeft al vaker de oproep gedaan om de parkeertarieven te verlagen en op die manier iets te doen aan de oplopende winkelleegstand in verschillende steden. Volgens de belangenbehartiger zou het verlagen van parkeertarieven helpen extra publiek naar de winkels te trekken. Maar CROW-KpVV constateert dat afschaffing van de parkeertarieven niet of nauwelijks soelaas biedt.

Door Hans Voerknecht, projectmanager Verkeer en Vervoer bij CROW

 

Geen duidelijk effect gratis parkeren

CROW-KpVV heeft in het kader van gratis en betaald parkeren onderzoek laten doen (onder andere door de Erasmus Universiteit, Universiteit Nijmegen en de NHTV). De resultaten zijn verschenen in de publicatie ‘ Vervoer naar Retail ’. Uit dit onderzoek komt duidelijk naar voren dat er vrijwel geen effect is op het winkelbezoek en de bestedingen in winkels door het afschaffen van betaald parkeren.


Naast dit onderzoek verzamelt en inventariseert CROW-KpVV op verzoek van de VNG sinds 2010 onderzoeken en praktijkervaringen op het gebied van betaald parkeren. Een samenvatting van de resultaten hiervan staan beschreven in het artikel:  Elf waarheden over parkeren, mobiliteit en retail. Ook hieruit blijkt dat er geen winkelbestedingseffect is bij het afschaffen van parkeertarieven en dat andere factoren meer van invloed zijn.


Parkeervoorzieningen kosten geld

Wat als je het betaald parkeren wel gaat afschaffen? Dan betekent dit niet dat er geen kosten meer zijn. Een gemeente die de parkeeropbrengsten (deels) schrapt uit de begroting zal de kosten op een andere manier moeten dekken. De rekening ligt dan niet alleen bij de gebruikers van de parkeervoorzieningen, maar bij de gemeenschap als geheel. Bijvoorbeeld door besparingen op andere gemeentelijke voorzieningen of verhoging van belastingen. Kortom: dan betaalt de gemeenschap.


Dat het afschaffen van betaald parkeren voor een gemeente behalve negatieve financiële gevolgen ook maatschappelijke nadelen heeft, beshrijft Giuliano Mingardo van de Erasmus Universiteit Rotterdam (september 2015) in het artikel: Betaald parkeren afschaffen? Slecht idee!  


Beleving zorgt voor resultaat

We zien dat vooral middelgrote steden te maken hebben met concurrentie van zogeheten A-locaties. In deze A-locaties (centra van de grote winkelsteden, zoals Maastricht, Amsterdam, Zwolle, Groningen, Haarlem) is naast winkelen ook een vorm van ontspanning en cultuur te vinden. De uitstraling van het centrum, de sfeer en het beleven hebben veel meer effect op het aantrekken van publiek dan gratis parkeren. Parkeren is namelijk een weerstandsfactor, geen attractiefactor.


Rekening houden met structurele omzetdaling

Wat met name middelgrote steden zich moeten realiseren is dat de omzetdaling in niet-dagelijkse boodschappen structureel is. Gemeenten kunnen daar eigenlijk niets tegen doen. Geld dat aan online aankopen of in de grote winkelsteden wordt besteed, kan niet meer toevloeien naar de winkels in de andere steden. En beide trends (online winkelen en de magneetwerking van A-locaties) nemen alleen nog maar toe. Daar helpt het betaald parkeren afschaffen niets aan.


Experimenteren met tarieven

Er worden diverse experimenten uitgevoerd met het afschaffen van betaald parkeren. Hier drie voorbeelden. In gemeente Oldambt is sinds 1 januari 2015 gratis parkeren in het winkelgebied. Drie maanden later is er een  onderzoek uitgevoerd  onder de winkeliers van de binnenstad. Hieruit blijkt dat de ondernemers erg tevreden zijn over het nieuwe parkeerbeleid. Op de conclusie dat het effect van het afschaffen van betaald parkeren zo gunstig zou zijn, valt af te dingen:


De helft van de ondervraagde ondernemers ziet geen verschil in omzet ondanks het gratis parkeren. Daarnaast constateert een klein deel dat de omzet is gedaald. Veertig procent van de winkeliers vindt de nadelen van het gratis parkeren groter dan de voordelen. Nadelen zijn onder andere: het bezet houden van parkeerplaatsen door omwonenden en personeel en het lastiger kunnen vinden van parkeerplaatsen door bezoekers.


In Kerkrade is geëxperimenteerd met gratis parkeren. Na evaluatie bleek het effect niet groot genoeg en wordt gratis parkeren teruggedraaid ( Verkeersnet, 23 januari 2016). Harderwijk is juist weer enthousiast over het afschaffen van betaald parkeren. Er is een duidelijke toename in bezetting van de parkeerplaatsen. Het is echter niet duidelijk of er een toename is van bezoek aan het winkelgebied of dat eerst in de omliggende woonwijken werd geparkeerd en nu in het centrum.


Samen werken aan oplossingen

Het is volkomen begrijpelijk dat winkeliers en gemeenten zeer verontrust zijn over de recente ontwikkelingen op detailhandelsgebied en dat er actief naar oplossingen gezocht wordt om deze trend te keren. Verlaging of afschaffing van parkeertarieven zal op lange termijn geen bevredigend antwoord op die vragen bieden. Daarvoor is de invloed van parkeertarieven te klein.


Advies van mijn kant aan gemeenten is om op grond van een degelijke marktanalyse te komen tot een mogelijk kleiner maar financieel gezond winkelbestand. Een intensieve samenwerking tussen gemeenten en winkels is daarbij noodzakelijk. Deze samenwerking kan volgens ons het beste vorm krijgen in een  Bedrijveninvesteringszone (BIZ). De gemeente Roermond levert tastbare bewijzen dat deze aanpak wel soelaas biedt:  Samenwerken in een BIZ loont  (december 2015).


Gratis parkeren bestaat niet. Linksom of rechtsom, de prijs wordt uiteindelijk door iemand betaald. Wat mij betreft betaalt de gebruiker. Daarmee is toch niets mis?


Meer weten over retail en parkeren?

Retail en parkeren, ze kunnen niet met én niet zonder elkaar. Althans zo lijkt het. Visies en praktijkvoorbeelden rollen over elkaar heen. En niet zelden wordt de kleur bepaald door de achtergrond van de afzender. Tijd voor duidelijkheid. Tijd voor het unieke seminar Retail en Parkeren op 20 juni op de Erasmus Universiteit in Rotterdam. De vooraanstaande wetenschappers  Cor Molenaar  en  Giuliano Mingardo  nodigen u van harte uit voor dit eenmalige, interactieve seminar.


Reserveer vandaag nog een van de 150 beschikbare plaatsen via  www.retailenparkeren.nl

Lees verder

Pleidooi voor extra parkeervergunningen Amsterdamse docenten

27 mei om 10:03 uur
CDA-gemeenteraadsleden voor de Amsterdamse gemeenteraad Lotte Schipper en Diederik Boomsma pleiten ervoor om extra…
Lees verder »

Checklist: parkeren in de anderhalvemeter-samenleving

19 mei om 12:45 uur
COVID-19 zorgt ervoor dat ook met andere ogen gekeken moet worden naar de invulling van het parkeervraagstuk. Hoe…
Lees verder »

Einde aan gratis parkeren Birò's

14 mei om 10:40 uurtimer5 min
De landelijke wetgeving zorgt voor een einde aan de onduidelijkheid rondom het parkeren van Birò's, Carvers en…
Lees verder »

Veilige en duidelijke parkeerplaatsen

13 mei om 14:49 uurtimer1 min
In parkeergarages door heel Nederland zie je naast de standaard parkeerplekken een grote diversiteit aan speciale…
Lees verder »

Parkeerdata bevestigen mobiliteitsherstel in Europa

12 mei om 11:40 uur
Parkeerdata uit zeven Europese landen bevestigen dat de mobiliteit in Europa herstelt en dat digitale…
Lees verder »

Bereid je voor op een flexibele werkomgeving met smart parking

11 mei om 12:03 uur
Na een lange periode in de wachtstand, krijgt Nederland eindelijk weer wat ruimte. In zijn persconferentie…
Lees verder »

Natuurmonumenten wil betaald parkeren invoeren

21 apr om 11:41 uur
Om het beheer van natuurgebieden te bekostigen, wil Natuurmonumenten dit jaar nog betaald parkeren gaan invoeren.…
Lees verder »

Kolossale parkeergarage bij Jumbo Nieuwegein opgeleverd

16 apr om 14:49 uurtimer4 min
De parkeergarage bij het nieuwe distributiecentrum van Jumbo in Nieuwegein is klaar. In bouwteamverband werd de…
Lees verder »