Afstudeerder aan het woord: houden hubs ons bereikbaar?

woensdag 17 februari 2021

Nederlandse steden groeien en kampen met toenemend ruimtegebrek, terwijl in landelijke gebieden juist krimp zichtbaar is. Om ruimte te besparen én om de doelen uit het klimaatakkoord te bereiken is het van belang dat het autogebruik vermindert ten gunste van duurzamere vervoersoplossingen. In steden zorgen we er zo voor dat er meer ruimte overblijft en in landelijke gebieden is het van belang dat de gebieden ook zonder de auto bereikbaar blijven. 

Door Laura van den Berg

Dit masterthesis-onderzoek gaat in op een mogelijke oplossing voor de problematiek. Mobiliteitshubs worden gezien als één van de oplossingen voor bovengenoemde problematiek. Dit onderzoek verkende dit concept en de ervaringen ermee. Op dit moment is het namelijk nog een nieuw onderwerp in de wereld van mobiliteit. Het onderzoek geeft daarom antwoord op de vraag; ‘’Wat kunnen mobiliteitshubs bijdragen aan een samenhangend mobiliteitssysteem dat voldoet aan de mobiliteitsbehoefte van Nederland?’’. Het doel is om hiermee een beeld te krijgen van de inhoud van een mobiliteitshub en stakeholders die een rol spelen bij het ontwikkelingsproces van een mobiliteitshub. 

Om antwoord te krijgen op de vraag is er onderzoek gedaan door middel van deskresearch en interviews. Deskresearch heeft een beeld gegeven van bestaande en nog te ontwikkelen hubs. In combinatie met literatuur over mobiliteitshubs is hier uiteindelijk de definitie en typologie van hubs ontstaan die in dit onderzoek gebruikt zijn. Door middel van twaalf interviews binnen drie verschillende casestudies is er vervolgens onderzoek gedaan naar mobiliteitshubs in de praktijk. De casestudies vonden plaats in de Binckhorst in Den Haag, de Merwedekanaalzone in Utrecht en in de regio Groningen & Drenthe. Hiermee is de inhoud nog breder geschetst en is de rol van stakeholders binnen het ontwikkelingsproces duidelijker geworden. 

Eén van de resultaten van het onderzoek zijn is een zoveel mogelijk omvattende definitie en typologie van mobiliteitshubs. Op basis van een literatuurstudie is de volgende definitie geformuleerd: 

Mobiliteitshubs zijn plekken waar meerdere mobiliteiten beschikbaar zijn waardoor er een multimodale infrastructuur wordt gecreëerd. Het is meer dan alleen een overstapplaats van de ene mobiliteit naar de andere. Het is een plek waar mensen de mogelijkheid hebben om hun tijd effectief te besteden. Door bijvoorbeeld werkplekken die aanwezig zijn of prettige zitplaatsen om te wachten. Daarnaast zijn er logistieke mogelijkheden zoals een pakketpunt en is er iets van een kiosk functie aanwezig, zodat mensen onderweg iets kunnen kopen. 

De typologie is ontstaat uit een analyse naar verschillende praktijkcases. Vanuit deze analyse is de typologie ingedeeld in vier verschillende hubtypes:

  1. Hubs in woonwijken
  2. Stedelijke hubs
  3. Regionale hubs
  4. Nationale hubs

Uit de interviews is naar voren gekomen dat er binnen de casestudies verschil is tussen de aanpak en rollen die stakeholders hebben in het ontwikkelingsproces. Bij de Binckhorst is de aanpak van de pilot vanuit de marktpartij Hely geregeld. Op de ene pilotlocatie heeft de hub beter gefunctioneerd dan op de andere locatie. In de Merwedekanaalzone in Utrecht zit de mobiliteithub nog in de planfase, maar heeft de gemeente de leiding. Daarbij is er wel gebruik gemaakt van de kennis van een adviesbureau. Het gaat bij deze casestudie om een grootschalige binnenstedelijke ontwikkeling met verschillende projectontwikkelaars die ook een rol spelen bij de ontwikkeling van de hubs. Tot slot zijn de hubs in Noord-Nederland allemaal in gebruik. In deze casestudie gaat het om een hele regio en is er gekozen voor de ontwikkeling van hubs onder leiding van een kernteam dat bestaat uit de provincies, gemeenten en het ov-bureau. Naast het kernteam is er ook een ‘hub team’ dat bestaat uit een programmamanager en adviseur die de kar trekken. Er valt ook veel te leren van de aanpak ‘learning by doing’ die gebruikt wordt bij het ontwikkelen van de mobiliteitshubs in Noord-Nederland. 

Uit het onderzoek is gebleken dat mobiliteitshubs in potentie kunnen bijdragen aan een samenhangend mobiliteitssysteem in Nederland. Hubs zijn belangrijk bij het creëren van een prettige overstapplek tijdens een ketenverplaatsing. Dit is mogelijk door middel van verschillende keuzes in vervoermiddelen en aanbod aan voorzieningen op hubs. Dit zorgt voor een gemakkelijke overstap voor reizigers. Op basis van de interviews is het belangrijk dat er altijd rekening wordt gehouden met de behoeftes die spelen op de locatie waar de hub ontwikkeld wordt. Door een nauwe samenwerking met stakeholders die invloed hebben op een locatie is het mogelijk om een hub te creëren die zoveel mogelijk past bij de behoeftes van reizigers/gebruikers op de locatie.  

 

In een vervolgonderzoek is het van belang dat het reizigers-/gebruikersperspectief van mobiliteitshubs onderzocht wordt. Door COVID-19 is dit helaas in dit onderzoek niet mogelijk geweest. 


Laura studeerde in 2020 af aan de Universiteit Utrecht met een Master Human Geography Ze sloot haar studie af met een masterthesis over mobiliteitshubs en een stage bij het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). 

Ben je student of recent afgestudeerd en wil je ook aan het woord komen in deze rubriek? Laat het ons weten!

 

Literatuur

Centraal Bureau voor de Statistiek. (2018, 2 januari). Bevolking in bijna kwart van gemeenten gedaald. 
Natuur & Milieu. (2020, februari). Mobiliteitshubs: Maak mobiliteitshubs aantrekkelijk en zorg voor diverse mobiliteit. 

 

 

 

 

 

Lees verder

ElaadNL onderzoekt voorspelmethodes energiebehoefte publieke laadpalen

19 jan om 09:21 uur
ElaadNL doet onderzoek naar voorspeltechnieken om de implicaties van elektrische mobiliteit in kaart te brengen.…
Lees verder »

Amsterdam Houthavens 108 slimme laadpunten rijker

15 jan om 14:36 uur
In de Amsterdamse Houthavens is het grootste slimme laadplein van Nederland gerealiseerd met 108 OSTRA-…
Lees verder »

Online evenement over experiment Snuffelfiets: fietsend meten met sensoren

11 jan om 14:30 uur
Sinds juni 2019 brengen ruim 500 inwoners in de provincie Utrecht en een deel van Gelderland met een meetkastje op…
Lees verder »

Fastned opent eerste snellaadstation bij REWE-supermarkt

16 dec 2020
Fastned heeft de eerste van een geplande reeks snellaadstations geplaatst bij Duitse REWE-supermarkten. Zo kunnen…
Lees verder »

16 december: online RESOLVE-conferentie

8 dec 2020
Op 16 december 2020 organiseert het Interreg Europe-project RESOLVE de laatste online conferentie om de resultaten…
Lees verder »

Elektrisch Rijden Monitor 2020: elektrische auto komt binnen bereik

8 dec 2020
ANWB presenteert de vierde jaarlijke Elektrisch Rijden Monitor. Dankzij aanschafsubsidie, dalende prijzen, meer…
Lees verder »

Locatie mobiliteitshub doorslaggevend voor succes

1 dec 2020
Mobiliteitshubs lijken de oplossing om steden ook in de toekomst leefbaar, gezond en bereikbaar te houden, vertelt…
Lees verder »

Impuls waterstofeconomie Gelderland: 10 waterstofbussen in de Achterhoek/regio Zutphen

25 nov 2020
Het college van Gedeputeerde Staten heeft besloten deel te nemen aan een Europees programma voor stimulering van…
Lees verder »