Multimodale hubs hebben de toekomst in de stad

dinsdag 22 september 2020

De multimodale hub heeft de toekomst in de stad. Dat was de gemeenschappelijke boodschap die werd uitgedragen tijdens het eerste digitale Nationaal Hubcongres op donderdag 17 september.

Het spits wordt afgebeten door Walther Ploos van Amstel, lector Citylogistics aan de Hogeschool van Amsterdam. Hij maakt meteen duidelijk dat de stadshub veel méér is dan alleen een stadslogistieke hub, want slechts 7 procent van het verkeer dat de stad in gaat bezorgt pakketjes. Maar liefst 30 procent is bouwverkeer en 25 procent bevoorraadt (normaliter) horeca en supermarkten: meer dan de helft bedraagt zakelijk verkeer. “We moeten ons dus vooral richten op bouw- en zakelijk verkeer.”

Ruimte delen

Met de uitdagingen die ons te wachten staan, zoals de klimaatopgave, de woningbouwontwikkeling met lage parkeernormen en de beperkte infrastructuur in binnensteden, is de druk op de ruimte groter dan ooit, schetst Ploos van Amstel een toekomstbeeld. “Het gaat om ruimte, ruimte en ruimte. Bedrijven moeten hun ruimte en capaciteit gaan delen en dat kan op de hubs.”

Nieuwe stadslogistieke concepten zijn van belang en komen er ook dankzij ‘nieuwe’ partijen, zoals Picnic. Van hen leren we dat we door data de voorspelbaarheid kunnen plannen, maar ook de onvoorspelbaarheid. Zo komen we tot een fijnmaziger netwerk, zegt hij.

Geluid, het nieuwe asfalt

Technologische ontwikkelingen bieden bovendien mogelijkheden die voorheen maar moeilijk denkbaar waren, bijvoorbeeld doordat voertuigen data delen en met elkaar kunnen communiceren. De intelligente technieken dragen bij aan veiligheid voor zowel de vrachtwagenchauffeur als de fietser, die voorheen in de dode hoek zat. 

Maar ook wordt zero emissie ‘de nieuwe standaard’ in de hubs. En dat draagt niet alleen bij aan de luchtkwaliteit in de stad, maar ook aan geluidsreductie. “Geluid is het nieuwe asfalt. Verkeersgeluid bepaalt voor 60 procent de geluidshinder en minder geluidshinder draagt bij aan minder ziekteverzuim. Door minder hinder, slaapt en werkt men beter.”

Multimodale hubs

Ton Venhoeven van VenhoevenCS neemt het stokje over: het architectenbureau ziet veel toekomst in de multimodale hub, omdat het bijdraagt aan een slimme en gezonde stad. Hij ziet deze combinatie in grote steden wereldwijd ontstaan, zoals in Parijs en Barcelona. Maar ook dichterbij huis, in de geplande nieuwbouwwijken Merwedekanaalzone (Utrecht) en Haven-Stad (Amsterdam).

Het architectenbureau ontwikkelde een visie op hoe Nederland er in 2070 uit moet zien. In 2012 identificeerde het bedrijf al parallelle corridors waar knooppunten gerealiseerd kunnen worden. “De ontwikkeling van knooppunten draagt bij aan de economische groei, maar ook aan de ontwikkeling van de omgeving. De corridor A27 is nu alleen nog een snelweg, maar daar is veel meer mogelijk. Maak er een hub van met Bus Rapid Transit (BRT) richting stad. We moeten tot een multimodaal netwerk zien te komen."

De hub heeft als centrale rol om de ketenreis en de leefbaarheid in steden te veraangenamen, stelt Venhoeven, waardoor knooppunten de ideale plek zijn om over te stappen van vervoer op vervoer. Op de knopen kunnen aanvullende diensten aanwezig zijn, bedoeld om postpakketjes op te halen, de vuilnis heen te brengen of om elkaar te ontmoeten, samen te werken of te vergaderen.

Bremen en Bergen

Mobiliteitshubs zijn al aan de orde van de dag in Bremen (Duitsland) en Bergen (Noorwegen), vertelt Rebecca Karbaumer van het Europese ‘SHARE North’-project. In Bremen zijn ze vooral ingericht op autodelen, om zo het aantal privéauto’s te verminderen. Eén deelauto vervangt inmiddels zestien privéauto’s, vertelt ze. Het doel is dat er in 2020 in de Duitse stad 20.000 autodelers zijn, waardoor 6.000 privéauto’s zijn vervangen.

Sinds 2013 ontwikkelde Bremen tien grotere hubs, de Mobilpunkte die de infrastructuur met mobiliteitsvormen verbinden, en 33 kleinere hubs, de Mobilpünktchen die dichtbij de voordeur in woongebieden ligt en is bedoeld voor dagelijks gebruik.

Talk, talk, talk 

Het totale netwerk in Bremen kent inmiddels meer dan honderd deelautostations, die ervoor moeten zorgen dat de afstand van woonhuis tot de hub minder dan 300 meter is. Het doel is om niet alleen de mobiliteit, maar om ook de infrastructuur te verbeteren.

Om de beleidsdoelen in Bremen te behalen, is het volgens Karbaumer van belang om meer aandacht en betrokkenheid te creëren. Door te laten zien dat woongebieden ervan kunnen profiteren, creeërt men ook eerder goodwill onder bewoners. En door met alle stakeholders in gesprek te gaan, zoals de brandweer, de media en de bewoners, raakt de kennis wijder verspreid. “Talk, talk, talk. That’s the most important thing”, besluit de onderzoekster.

Verbinden door innoveren

Bas Dubois, managing director van Volvo Benelux, sluit de dag af. In 2016 startte het bedrijf al met een project in Göteborg, waarbij een bushalte in een bibliotheek werd geplaatst om daarmee emissies en geluidsoverlast te reduceren. “De grote thema’s van nu en de toekomst zijn connectiviteit, automation en elektrificatie”, vertelt hij. “Dat is het goede recept om een zware aandrijving mee aan te sturen.”

Dubois leerde, net als Karbaumer, dat het belangrijk is om in een vroeg stadium alle stakeholders te betrekken. In een Belgisch project kwamen daar ook de politie en het leger aan te pas. Ook ziet hij dat het Nederlandse ov-systeem, dat via concessies is geregeld, momenteel door covid op losse schroeven staat. “Maar we moeten wel blijven investeren in zero emissie busvervoer. Er zijn altijd oplossingen te bedenken om dat te blijven doen, bijvoorbeeld gedurende concessies. We moeten buiten de lijntjes leren werken en denken.”
 

Lees verder

Wandel tijdens je werk-dag op 8 april

20 jan om 11:12 uur
Wandelnet organiseert jaarlijks de Wandel-naar-je-werk-dag. Dit jaar is de dag in een ander jasje gestoken in de…
Lees verder »

Deelnemers 'Auto van de Straat' krijgen zes maanden een elektrische deelauto

19 jan om 09:43 uur
De bewoners van de Hindestraat in Nijmegen, de Groenendaalseweg in Renkum en de Mosterdhof in Westervoort krijgen…
Lees verder »

ElaadNL onderzoekt voorspelmethodes energiebehoefte publieke laadpalen

19 jan om 09:21 uur
ElaadNL doet onderzoek naar voorspeltechnieken om de implicaties van elektrische mobiliteit in kaart te brengen.…
Lees verder »

Amsterdam Houthavens 108 slimme laadpunten rijker

15 jan om 14:36 uur
In de Amsterdamse Houthavens is het grootste slimme laadplein van Nederland gerealiseerd met 108 OSTRA-…
Lees verder »

Online evenement over experiment Snuffelfiets: fietsend meten met sensoren

11 jan om 14:30 uur
Sinds juni 2019 brengen ruim 500 inwoners in de provincie Utrecht en een deel van Gelderland met een meetkastje op…
Lees verder »

Fastned opent eerste snellaadstation bij REWE-supermarkt

16 dec 2020
Fastned heeft de eerste van een geplande reeks snellaadstations geplaatst bij Duitse REWE-supermarkten. Zo kunnen…
Lees verder »

16 december: online RESOLVE-conferentie

8 dec 2020
Op 16 december 2020 organiseert het Interreg Europe-project RESOLVE de laatste online conferentie om de resultaten…
Lees verder »

Elektrisch Rijden Monitor 2020: elektrische auto komt binnen bereik

8 dec 2020
ANWB presenteert de vierde jaarlijke Elektrisch Rijden Monitor. Dankzij aanschafsubsidie, dalende prijzen, meer…
Lees verder »